суббота, 11 января 2020 г.

Імёны ахрышчаных у 1850-ых гг. у ашмянскім касцёле

Ніжэй, у выглядзе табліц, прыведзены найбольш папулярныя мужчынскія і жаночыя імёны сярод ахрышчаных у ашмянскім касцёле за перыяд з 1850 па 1859 гг. Усяго за гэты час было ахрышчана больш за 2600 чалавек.

Метрычныя кніжкі за гэтыя гады былі на рускай мове (да 1848 былі на польскай). Але тут імёны падаюцца на польскай мове. Бо на рускай мове некаторыя імёны былі напісаны ў розных варыянтах. Напрыклад Józef мог быць запісан як Юзеф, Иосиф, Осип і інш. І на беларускай мове многія імёны можна запісаць па-рознаму. А на польскай мове ўсё больш адназначна.

У трэцім слупку прыведзена агульная колькасць, а ў чацвёртым - колькі разоў з агульных імя было нададзена як другое, або трэцяе.

Мужчынскія імёны
1
Józef
222
9
2
Jan
189
13
3
Antoni
123
7
4
Wincenty
102
2
5
Michał
81
4
6
Kazimierz
70
5
7
Franciszek
59
7
8
Stanisław
42
3
9
Adam
38
2
10
Ignacy
36
3
11
Aleksander
28
1
12
Stefan
25
0
13
Piotr
24
3
14
Kajetan
22
3
15
Julian
21
3
16
Andrzej
19
2
17
Władysław
19
0
18
Jerzy
18
1
19
Karol
17
4
20
Konstantyn
16
1
21
Marcin
15
3
22
Jakub
14
2
23
Maciej
13
0
24
Tomasz
12
3

Заўвагі: да Jan далучана яшчэ і Janusz (сустракалася толькі адзін раз). 
Konstantyn можна запісаць і як Konstanty.
Jakub раней пісалі як Jakób.
Да імя Maciej было далучана яшчэ Mateusz (сустракалася двойчы).

Жаночыя імёны
1
Marianna
158
1
2
Anna
141
7
3
Antonina
99
8
4
Rozalia
65
3
5
Karolina
65
5
6
Józefa
61
2
7
Michalina
58
1
8
Katarzyna
55
6
9
Wiktoria
48
2
10
Franciszka
41
2
11
Izabela
36
2
12
Emilia
36
2
13
Ewa
35
2
14
Aniela
35
2
15
Helena
35
6
16
Petronela
28
2
17
Maria
22
6
18
Zofia
21
1
19
Paulina
20
1
20
Julia
19
0
21
Kazimiera
19
3
22
Ludwika
18
1
23
Magdalena
18
4
24
Konstancja
17
1
25
Elżbieta
15
3
26
Józefata
13
2
27
Stefania
12
1
28
Urszula
11
0
29
Apolonia
11
0
30
Tekla
11
1
31
Weronika
11
1
32
Justyna
10
0
33
Aleksandra
10
0

Адметна, што большасць з папулярных некалі імён сёння зусім не сустрэць. А такія імёны як Караліна, Марыана, Паўліна, Ізабела і інш. цяпер лічацца многімі як навамодныя, хаця раней яны былі для ашмянскай парафіі звычайнымі.

суббота, 4 января 2020 г.

Ашмяны на карце (1903 год)

На сайце igrek.amzp.pl ёсць буйнамаштабная карта Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі 1939 года з Ашмянамі. Па ёй, можна даведацца, якімі былі межы горада ў пачатку ХХ ст., так як яна з'яўляецца копіяй паўверставой карты 1903 года.

Фрагмент карты
На карце лічбамі адзначаны некаторыя аб'екты, на якія хацелася бы звярнуць увагу:

1) Касцёл Святога Міхала Арханёла. Будаўніцтва якога, на момант стварэння карты, яшчэ было не скончана.
2) Васкрэсенская царква.
3) Сінагога. Хутчэй усяго гэта сінагога, якая захавалася да нашых дзён. Але, так як ёсць розныя звесткі пра год яе пабудовы, магчыма гэта і папярэдні храм, які месціўся на тым самым месцы.
4) Царква Богаяўлення Гасподняга (не захавалася).
5) Былы францішканскі касцёл.
6) Капліца на каталіцкіх могілках.
7) Турэмная каплічка. Пабудавана ў 1892 г. на прыватныя ахвяраванні.
8) Каплічка на праваслаўных могілках. Дакладных звестак пра яе няма, можа яе і не было.
9) Яўрэйскія могілкі. У паўночнай частцы пазначаны будынак пры ўваходзе на могілкі, пра які ўзгадавалася ў адным з пастоў.
10) Паштова-тэлеграфная кантора. Як бачна з карты, знаходзілася яна на вуліцы Гальшанская. Каля 1912 года на вуліцы Жупранскай быў пабудаваны новы вялікі будынак пошты і тэлеграфа.
11) Гарадскі млын. Пазней на яго месцы пабудавана ГЭС.
12) Млын Міхала Купрэля ў Францішканах (Старой Ашмяне).
13) Гарадскі сад. Сёння тут таксама знаходзіцца гарадскі парк.
14) Вінакурня Стругача. Доўгія гады з'яўлялася самай вялікай фабрыкай у горадзе.
15) Сядзіба Стругача ў Панавелішках. Побач пазначана яшчэ і нейкая невядомая вінакурня.
16) Бойня. З'явілася якраз каля 1903 года. Зараз гэта найбуйнейшая ашмянскае прадпрыемства - мясакамбінат.
17) Вінны склад. Пабудаваны ў 1890-ых гг. Пасля ператвораны ў адзяленне турмы.
18) Казлінкі. Магчыма гэта быў касцёльны фальварак. На некаторых іншых картах Казлінкі пазначаны ў іншым месцы (там дзе на гэтай карце знаходзіцца ф. Маргоўка).
19) Будынак Стругачэй. Цяпер гэта аўташкола.
20) Казначэйства. Зараз у гэтым будынку мэблявая крама.

Таксама на карце пазначана шмат гарбарняў.