четверг, 30 октября 2014 г.

Назвы вуліц Ашмянаў у гады Польскай Рэспублікі

Карта з Monografia Państwowego gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmiane 1918-1939:

Назва ў часы
Польскай Рэспублікі
Дарэвалюцыйная назва
Сучасная назва
пол.
бел.
Plac Kościuszki
Плошча Касцюшкі
Рыначная
17 верасня
Ul. Piłsudskiego
Вул. Пілсудскага
Жупранская
Савецкая (усходн. частка)
Ul. Żeligowskego
Вул. Жалігоўскага
Віленская
Чырвонаармейская і часткова Савецкая
Ul. Boruńska
Вул. Барунская
Барунская
Барунская
Ul. Holszańska
Вул. Гальшанская
Гальшанская
Гальшанская
Ul. Święto-Duska
Вул. Святадухаўская
Святадухаўская
Савецкая (заходн. частка)
Ul. Kościelna
Вул. Касцёльная
Казначэйская?
(Замкавая)
Першамайская
Ul. Kowalewskiego
(Poprzeczna)
Вул. Кавалеўскага
(Папярэчная)
Папярэчная
Камсамольская
Ul. Ad. Mickiewicza
Вул. Адама Міцкевіча
?
Адама Міцкевіча (заходняя частка)
Ul. Wodna
Вул. Водная
?
Голяса
Ul. Cz. Jankowskiego
Вул. Часлава Янкоўскага
Запольная?
Піянерская
Ul. Polna
Вул. Польная
Засечнік?
Аўдзеева
Ul. Zarzeczna
Вул. Зарэчная
?
Зарэчная
Ul. Sadowa
Вул. Садовая
Міхайлаўская?
Адама Міцкевіча (усходняя частка)
Ul. Franciszkańska
Вул. Францішканская
Францішканская
Францішканская
(у савецк. час - Кастрычніцкая)

воскресенье, 26 октября 2014 г.

Міжваенная архітэктура Ашмянаў (Частка I)

У кнізе Шамрука А.С. "Архитектура Беларуси XX - начала XXI в.: эволюция стилей и художественных концепций", 2007 г. ў раздзеле "Постконструктивизм 1934-1941 гг. как переходный этап от конструктивизма к послевоенному историзму и самостоятельный стилевой феномен" узгадваецца наступнае:
"Неоклассические тенденции, близкие постконструктивисткому направлению восточных областей, прослеживаются в архитектурном решении административных зданий в Ошмянах. Центральный ризалит здания по ул. Советская, 64 (1935 г.) акцентирован сдвоенными пилястрами стилизованного ионического ордера и завершен высоким аттиком. Входной портик здания по ул. Советская, 23 (1930-е гг.) решен характерными Ар Деко пилонами со стилизованными капителями и завершен фигурным фронтоном, декорированным лопатками и круглым проемом".
Вышэй узгаданныя пабудовы гэта былое стараства (1) і будынак каледжа (2):


1) У 1935 г. быў пабудаваны новы будынак ашмянскага стараства. Таксама тут месцілася турма. У часы Польскай Рэспублікі адрас будынка быў - вул. Пілсудскага, 60.


Сёння тут знаходзіцца цэнтр дзіцячай творчасці, былы Дом піянераў.

2) Адзін з будынкаў ашмянскага дзяржаўнага аграрна-эканамічнага каледжа ("капуста"):


3) На вул. Пілсудскага ў міжваенны час быў пабудаваны вялікі будынак, які праіснаваў нядоўга і таму інфармацыі пра яго няшмат. Цікавым з'яўляецца тое, што гэта хутчэй за ўсё адзіны 3-х павярховы будынак у Ашмянах пабудаваны ў даваенны час. Знаходзіўся ён прыкладна ў раёне сённяшняй плошчы перад Домам Саветаў.

Ніжэй змешчана прыкладны схематычны малюнак будынка. Схема зроблена паводле фотаздымка з суполкі ў Facebook "Oshmana, Oszmiana, Oshmyana"



Да вайны гэты будынак належыў пані Пляўгавай. Пасля вайны тут спачатку месцілася школа медыцынскіх сясцёр, пазней - медыцынскае вучылішча. Пасля у будынку быў універмаг. Прыкладна ў сяр. 1970-ых гг. пры пабудове Дома Саветаў будынак быў знесены.

понедельник, 13 октября 2014 г.

Абраз з дамініканскага касцёла ў Ашмянах

Малюнак з кнігі Чэслава Янкоўскага "Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi. Cz. 3. 1898" (стар. 200)

пятница, 10 октября 2014 г.

Земская пячатка Ашмянскага павета

Пячатка з кнігі Чэслава Янкоўскага "Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi. Cz. 1. 1896" (стар. 164)
На пячатке наступны тэкст:
PIECZEC ZIEMSKA POWIATU OSZMIANSKIEGO REPARTYCYI OSZMIANSKI. ZA PISARSTWA W IOZEFA SOROKI PISAZIEM P.OSZM 1783
Таксама адлюстраваны гербы Пагоня і Ляліва (з ініцыяламі I.S.)

Гэта пячатка належыла Юзафу Сароке (Józef Soroka) герба "Ляліва". Адразу ён займаў пасаду ашмянскага мечніка. А ў 1783 г. быў назначаны на пасаду ашмянскага земскага пісара замест памерлага Ігнацыя Валодзькі (Ignacy Wołodźko). Удзельнічаў у Барскай канфедэрацыі. Яго бацьку звалі Бенедыкт. Памёр Юзаф прыкладна ў 1793 г.

Яшчэ адзін з прадстаўнікоў роду Сарокаў Ежы (каля 1750-1831) з'яўляўся адным з кіраўніком паўстання ў 1831 г. у Ашмянах: