Тэлефонныя даведнікі 1931/32 і 1932/33

Раней ужо публікаваліся Тэлефонныя даведнікі 1938 і 1939 гг.

У адной табліцы аб'яднана інфармацыя з двух даведнікаў (адрозненні прыведзены пасля табліцы)

56	Apteka Włodzimerza Chomiczewskiego, Żeligowskego 1.
1	Bank Spółdzielczy z ogr. odp. w Oszmianie, Kościelna 1.
54	Berman Berko, Rynek 3.
68	Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, Sekretarjat Powiatiwy, Piłsudskiego 52.
14	B-cia A. i D. Strugacz, Oszmiana.
	- (dod.) inż. D. Strugacz.
45	Branicki Piotr, dr. med., Piłsudsiego 58.
16	Centrala Spóldzielni Rolniczko-Handlowych, filia w Oszmianie, Piłsudskiego 19.
741	Deul Elia, eksport koni, Piłsudskiego 41.
59	Fajwuszewicz J., kupiec lnu, Piłsudsiego 16.
25	Gimnazjum Państwowe im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie, Piłsudskiego 94.
342	Grupp Salomon, przemyslowiec leśny, Piłsudskiego 32.
52	Hydro - elektrownia miejska, Boruńska 8a.
5	Inspektorat Szkolny na powiat Oszmiański, Holszańska 20.
46	Kancelaria parafialna kościola rzym.-katol., Holszańska 1.
44	Karp Alter, m. Święto-Duska 10.
36	Kasa Skarbowa, Kościelna 7.
	- (dod.) Urząd Skarbowy podatków i opłat skarbowych na pow. Oszmiański, Kościelna 7.
643	Komunalna Kasa Oszczędności pow. Oszmiańskiego, Piłsudskiego 45 (Piłsudskiego 48).
66	Krajnowicz Mejer, wlaściciel hurtowego składu piwa i fabryki wód gazowyh, Holszańska 3.
484	Leger August, Dr. med., Piłsudskiego 26 (Piłsudskiego 27).
62	Leśnictwo Jagiellońskie, Osada Leśniczówka Sucha.
33	Magistrat, Piłsudskiego 36.
	- (dod.) gabinet burmistrza.
41	Nadleśnictwo Oszmiańskie, osada Lipówka.
	- (dod.) mieszk. nadleśn.
50	Nadzór techniczny telegrafów i telefonów, Piłsudskiego 25.
735	Oszmiańska Ochotnicza Straż Oginowa, Boruńska 1.
61	Oszmiański parowy młyn i tartak, Chonon Mechanicki i S-ka, Oszmiana, Okmienieje 3.
76	Państwowy zarząd drogowy i architekt rejonowy. Piłsudskiego 35.
6	Posterunek Policji Państw. w Oszmianie, Piłsudskiego 55.
21	-
	Telefony dodatkowe:
	- a) Gabinet komendanta powiatowego P. P.
	- b) Komenda Pol. Państw., kancelarja
7	- c) mieszk. Komendanta powiat. P. P. (Koszary policyjne).
39	Posterunek Policji Państwowej w Polanach, wieś Polany.
37	Powiatowy Oddział Związku Pol. Naucz. Szkół Powszechnych, Holszańska 18.
27	Powiatowy Urząd Ziemski, Holszańska 30.
63	Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych i inspektor powiatowy, Krzyżowa.
67	Sąd Powiat. w Oszmianie, Piłsudskiego 36b.
	- (dod.) gabinet sędziego powiatowego.
29	Sędzia śledczy na pow. Oszmiański, Piłsudskiego 36b.
42	Silewicz Jan, burmistrz, m. Święto-Duska 10.
69	7-Klasowa Pubłiczna Szkoła Powszechna im. Prezydenta Rzplitej Prof. I. Mościckiego, Adama Mickiewicza 20.
	- (dod.) Jan Koneczny, kierownik szkoły.
24	Skład maszyn i narzędzi roln. "N. Paulański", Piłsudskiego 2
19	Starostwo Oszmiańskie, Piłsudskiego 48.
	Telefony dodatkowe:
	- a) Gabinet starosty.
	- b) Gabinet zastępcy starosty.
	- c) Kierownik kancelarji.
	- d) Rozmównica.
26	Strugacz Abram, przemysłow., Holszańska 9.
43	Suszyński Wiktor, starosta, m. Kowalewskiego 4
72	Sylwestrowicz Henryk, zastępca Starosty, mieszkanie, Wodna 20.
65	Szames M., właściciel rozlewni wód gazowych, Holszańska 16.
53	Szejnberg Izomer, kupiec, Piłsudskiego 15.
478	Szelubski Izrael, Piłsudskiego 6 (Piłsudskiego 33).
49	Szelubski Szloma, kupiec leśny Piłsudskiego 17.
30	Szpital Państwowy w Oszmianie, Piłsudskiego 62
60	Szryro Fruma, Piłsudskiego 6.
55	Technik nadzorowy, m. Piłsudskiego 62.
39a	Urząd Gminy Polany, wieś Polany.
58	Urząd pocztowo-telegraficzny, gabinet naczelnika.
71	- Mieszkanie naczelnika.
70	- Oddział pocztowy.
38	- Telegraf.
40	- Rozmównica.
50	- Nadzór techniczny T. T.
31	Urząd wice-prokuratora, Piłsudskiego 39b.
35	Więzienie karno-śledcze w Oszmianie, Piłsudskiego 60
57	Wydział Powiatowy Sejmiku Oszmiańskiego, Piłsudskiego 48
	- (dod.) Inspektor samorządowy.
65	Zakład gazowych wód, M. Szames, Holszańska 16.
9	Zarząd dóbr hr. F. Czapskiego, maj. Nowosiółki.
	- (dod.) mieszkanie nadleśnego.
51	Zawadzki Franciszek, kupiec, Piłsudskiego 12.
329	Zubiel Józef, burmistrz, m. Boruńska, 9.

1,2,5,9 – толькі в 1932-33

3 – другі адрас в 1931-32 – Piłsudskiego 48

4 – другі адрас в 1931-32 – Piłsudskiego 27

6 – толькі ў 1931-32

7 – у 1931-32 – Koszary policyjne; у 1932-33 – mieszk. Komendanta powiat. P. P.

8 – другі адрас в 1931-32 – Piłsudskiego 33

Даваенная архітэктура Ашмянаў (частка V)

Яшчэ два даваенных будынка Ашмянаў, якія захаваліся да нашых дзён:

"Аптэка"

"Пошта"

"Аптэка" пабудавана прыкладна ў 1850 г. Сёння, акрамя аптэкі, тут знаходзіцца ашмянскі краязнаўчы музей. У пач. XX ст. аптэка належыла Вацлаву Пятровічу Хамічэўскаму, а ў 20-30-х гг. Уладзіміру Хамічэўскаму.

"Пошта", як сведчаць лічбы на фасадзе, пабудавана ў 1912 г. 

А вось усе 18 будынкаў (з іх захаваліся 4):

У "польскі" час гэтыя будынкі мелі наступныя адрасы (злева на права): вул. Жалігоўскага 1, наступныя чатыры будынкі - Плац Касцюшкі (або Рынак), астатнія - вул. Пілсудскага 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 25.

Карта Ашмянскага павета (Польская Рэспубліка)

На польскай мове

На беларускай мове

Карта зроблена на аснове Mapy woewództwa wileńskiego 1928.

Вось якія звесткі прыводзяцца пра Ашмянскі павет ў кнізе "Памяць. Ашмянскі раён" (2003):

У пачатку 1920-х гадоў тэрыторыя Ашмянскага павета ў чарговы раз скарацілася за кошт перадачы часткі зямель у склад Валожынскага павета (утвораны паводле пастановы СМ Польшчы ад 4.2.1921 г. у складзе Навагрудскага ваяводства). Паводле статыстычных даных у павеце знаходзіліся 2 гарады (Ашмяны, Смаргонь), дзе пражывала 3596 чалавек (5,1%), 8 сельскіх гмін (сельскіх жыхароў – 66 425), 6 мястэчак. Усяго жыхароў – 70 021 чалавек. На 1 км² прыпадала 29,8 жыхара. У Ашмянах пражывала 3442 чалавекі, у Смаргоні – 154.

Пасля 2-га перапісу, які адбыўся 9 снежня 1931 г., у Ашмянах было 7414 жыхароў, у павеце – 101 542 чалавекі.

На жаль, лічбы наконт плошчы павета, колькасці і складу насельніцтва ў розных крыніцах не супадаюць. Тое ж самае можна сказаць і ў адносінах да колькасці гмін – ад 8 да 10. Існавалі Беніцкая, Войстамская (пазней увайшлі ў Маладзечанскі павет), Гальшанская, Граўжышкаўская, Дзевянішкаўская, Крэўская, Куцавіцкая, Дзевянішкаўская, Крэўская, Куцавіцкая, Палянская, Смаргонская, Сольская (сельскія) і гарадская – Ашмянская гміны.

У павеце, гарадах і гмінах былі створаны органы кіраваннія. У старостве ўлада належала старасту і яго апарату. Меўся і калектыўны выбарны орган – павятовы сеймік. Горадам праз магістрат кіраваў бурмістр, паралельна існавалі гарадскія рады. Старасту і бурмістру ў гмінах адпавядаў войт, які ўзначальваў гмінны ўрад, куды ўваходзілі войт, яго заступнік і адзін лаўнік. Урад выбіраўся на тры гады гміннай радай, якая ў сваю чаргу складалася з радных і членаў гміннага ўраду.

У розныя гады абавязкі старостаў выконвалі Фелікс Рыбаловіч, Зыгмунд Кавалеўскі, Канарэўскі, Сушыцкі, Хшаноўскі і іншыя. Апошні ашмянскі стараста часоў Польскай Рэспублікі Тадэвуш Ворбродт.