Ашмянская друкарня

На відэа 1930-ых гг. Арана Бароўскага ёсць будынак з шыльдай, на якой можна разгледзіць надпіс "Drukarnia". Акрамя шыльды, будынак нічым не прыкметны, звычайная хатка, якіх было шмат у Ашмянах.

Друкарня ў Ашмянах (малюнак на аснове відэа)

Склейка некалькіх кадраў з відэа, на аснове якой зроблены малюнак

Адрас друкарні - вуліца Пілсудскга, 38.

У адрасных кнігах за 1928-1930 гг. узгадваецца толькі адна друкарня - Lewin Sz., Piłsudskiego. У кніжцы "Памяць. Ашмянскі раён" напісана, што яна "...знаходзілася ў руках "спулкі" з трох чалавек - Дэўля, Левіна і Шугаля". 

У інтэрнэце ёсць некалькі кніг, якія былі надрукаваны ў друкарні Левіна ў Ашмянах.

Głos Oszmiański. Оrgan młodzieży Gimnazjum Państw. w Oszmianie, 1935 (elibrary.mab.lt)

Warunki dostarczania prądu przez Hydroelektrownię Miejską w Oszmianie, 1929 (polona.pl)

Пазнака друкарні ў кнізе "Głos Oszmiański"

Доходные дома братьев Стругач в Вильнюсе

На сайте issuu.com частично выложена книга "Vilnius 1900-2016. Architektūros gidas". В содержании этой книги указано, что на страницах 101 и 103 есть информация об доходные домах Абрама и Давида Стругач. К сожалению, доступа именно к этим страницам нет. Но с помощью поиска в интернете удалось найти сведения об этих домах.

Доходный дом Давида Стругача. Построен по проекту архитектора Мосеса Холема (пол. - Moses Cholem) в 1936-38 гг. В 1940 г., после присоединения Литвы к СССР,  дом Стругача, видимо, был национализирован и отдан под жильё профессорам Вильнюсского университета. Современный адрес дома Tauro g. 10,  на момент постройки дома эта улица называлась Góra Boffałowa. Сейчас в доме находится два музея литовских литературных деятелей Винцаса Миколайтиса-Путинаса и Винцаса Креве-Мицкявичюса.

Доходный дом Давида Стругача. Фотография Татьяны Лавринович

Также в работе Малгожаты Долистовской „Miłe miasto” między tradycją a awangardą. Architektura Wilna…  есть проектный рисунок этого дома (замечание: в этой работе напутаны подписи к некоторым рисункам, дом Давида Стругача ошибочно подписан как дом Овсея Рупайцо). 

Projekt domu mieszkalnego na posesji Dawida Strugacza przy ul. Góra Bouffałowa, arch.M. Cholem, 1933, LCVA, sygn. 64-9-2850.

Доходный дом Абрама Стругача. Дом также построен по проекту М. Холема в 1938 г. Современный адрес дома A.Stulginskio g. 3.

Доходный дом Абрама Стругача. Фотография Татьяны Лавринович

Дом Абрама Стругача вид сзади. Фотография Татьяны Лавринович

Дома расположены недалеко друг от друга.

Запалкавая фабрыка ў Вішнева

Запалкавая фабрыка ў мястэчку Вішнева Ашмянскага ўезда была заснавана ў канцы 1880-ых гг. (у розных крыніцах узгадваюцца 1886 або 1888). Першымі яе вядомымі ўладальнікамі был Каплан Шая і Левін Гірш. Пасля ёй валодалі толькі Капланы. У Віленскай губерні таксама існавала запалкавая фабрыка ў м. Эйшышкі (Лідскі ўезда), але да 1909 г. яна зачынілася і ў губерні засталося толькі вішнеўскае прадпрыемства. 

Каля 1908 г. вішнеўская фабрыка ад Шаі Селіхавіча Каплана перайшла да Нахіма Давідавіча Ромма. А пасля яна атрымала назву "Электра". Прадпрыемства было не буйное, гадавая вытворчасць была 10-15 тыс. руб. У той час на тэрыторыі сучаснай Беларусі існавала значна буйнейшыя фабрыкі (паводле зборніка за 1914 г.): "Молнія" ў Мазыры (800 тыс.), "Викторія" ў Барысаве (350 тыс.), "Прогрессъ-Вулканъ" у Пінску (300 тыс.), "Везувій" у Гомелі (250 тыс.).

У вішнеўскай фабрыкі была свая фірмовая этыкетка з лагатыпам. У каталоге запалкавых этыкетак Расійскай імперыі (аўтар А. Малееў, сайт phillumeny.info) ёсць два яе прымеры ў розных колерах.

Этыкеткі (спасылка)

Вектарная рэканструкцыя этыкеткі

Пра далейшы лёс фабрыкі не вядома. Хутчэй усяго, яна спыніла сваю дзейнасць пад час 1-ай сусветнай вайны і больш не аднаўлялася.