Ашмянскія мяшчане. Высоцкія

"Ашмянскія мяшчане" - гэта серыя пастоў, якая будзе прысвечана генеалогіі найбольш значных мяшчанскіх каталіцкіх сем'яў. Інфармацыя збіралася з метрычных кніжак ашмянскага касцёла, якія можна паглядзець на сайце FamilySearch.org. Каб пазбегнуць вялікай колькасці памылак пры перакладзе імёнаў, генеалагічная інфармацыя будзе падавацца на рускай мове.

Пачынаецца серыя з дзвюх сем'яў Высоцкіх. Хутчэй усяго яны не былі роднымі, але яны парадніліся праз шлюб Марыаны і Юзэфа Высоцкіх.

Каб зразумець наколькі значнымі і ўплывовымі былі Высоцкія, дастаткова прывесці той факт, што два прадстаўнікі гэтага роду ўзначальвалі ашмянскае самакіраванне амаль усю 2-ю палову ХІХ ст. Ілья Высоцкі быў бургамістрам Ашмянаў (у 40-60-ых гг.), а яго сын Адам быў кіраўніком ашмянскага гарадскога самакіравання больш за 30 год (1871-1903). 

Вядома, што Высоцкія мелі дом на Жупранскім завулку і таксама ім належыў фальварак Альхоўка каля Ашмянаў. Яшчэ Адам Высоцкі валодаў гарбарняй.

-- 1/х Антон (ум. до 1859, жена – Кристина Лашинская р.~1769, ум.24.11.1859 от старости, Ошмяны)

-------------------------------------------------------------------

2/1 Кристина-Барбара (р.13(14).10.1809, Ошмяны)

к/р: Симон Василевский и Катерина Мядюльская

3/1 Марьяна (р.25(27).08.1811, Ошмяны, ?муж – Иосиф Высоцкий)

к/р: Викентий Сидорович и Анеля Шиманская

4/1 Анеля (р.9(11).08.1814, Ошмяны, ум.14.12.1827, Ошмяны)

к/р: Адам Бартошевич и Анна Гергинова

5/1 Ева (р.14(22).02.1817, Ошмяны)

к/р: Казимир Чекановский и Анна Ивашкова

6/1 Илья-Матвей (р.6(9).03.1819, Ошмяны, ум.2.02.1883, брак 15.11.1842, Ошмяны, жена – Анеля Масальская р.1823, ум.1901. Родители жены – Франц М. и Катерина Голенбевская)

к/р: Томаш Лашинский и Марьяна Сидорович?

свид.: Михаил Чекановский, Иосиф Андрулкевич, Михаил Ходорович, Томаш Леневич

-------------------------------------------------------------------

7/6 Антон (р.20(20).11.1843, Ошмяны, ум.3.01.1844, Ошмяны)

к/р: Михаил Ходорович и Магдалена Уссова

8/6 Адам (р.23(26).05.1845, Ошмяны, жена – Марьяна Чекановская р.1848. Родители жены – Михаил Ч. и Элеонора Мицкевич)

к/р: Валерий Малиновский и граф. Анастасия Мендоза

*учился в Свентянской гимназии

9/6 Катерина (р.19(30).11.1847, Ошмяны, брак 2.03.1869, Ошмяны, муж – Иван Яцкевич р.1843. Родители мужа – Франц Я. и Марьяна Церашкевич)

к/р: Михаил Чекановский и Анеля Ходорович (жена Андрея); Иосиф Буткевич и Каролина Церашкевич (жена Андрея), Викентий Окушко и Каролина Буткевич (жена Юрия), Викентий Лашинский и Матрона? Квятковская (жена Николая)

свид.: Павел Яцкевич, Адольф Гурский, Иван Стишевский, Адам Высоцкий, Иван Ивашкевич

10/6 Иосиф (р.10(17).03.1850, Ошмяны, ум.14.11.1850, Ошмяны)

к/р: Станислав Разводовский и Антонина Ходорович (жена Михаила)

11/6 Анна (р.15(16).02.1852, Ошмяны, брак 13.11.1879, Ошмяны, муж – Иосиф Пашкевич р. ~1847. Родители мужа – Юрий П. и Розалия Буткевич)

к/р: Франц Игнатович и Марьяна Сидорович (жена Станислава)

свид.: Адам Высоцкий, Иван Яцкевич, Леонард Андриевский

12/6 Франтишка (р.28.09(9.10).1854, Ошмяны, брак 12.02.1878, Ошмяны, муж – Иосиф Мацкойць р.1853. Родители мужа – Франц М. и Богумила Шпиглинская)

к/р: Антон Куницкий и Марьяна Игнатович

свид.: Михаил Чекановский, Болеслав Гринцевич, Адам Высоцкий, Леопольд Андриевский, Викентий Высоцкий, Андрей Андреевский, Иван Стельман

13/6 Каролина (р.18.04(19.05).1857, Ошмяны, брак 27.01.1880, Ожалеи-Ошмяны, муж – Марцеллий Пашкевич р.1839. Родители мужа – Семен П. и Агата Кроликовская)

к/р: Андрей Каминский и Изабела Савицкая; Михаил Ходорович и Франтишка Лашинская

свид.: Адам Высоцкий, Фома Волкановский, Валерий Круликовский

-------------------------------------------------------------------

14/8 Мария-Юзефа (р.8(10).03.1877, Ошмяны)

к/р: Илья Высоцкий и Эмилия Радванская (дворянка, жена Иосифа)

15/8 Чеслав (р.19(19).04.1879, Ошмяны)

к/р: Михаил Чекановский и Анеля Высоцкая

16/8 Феликс (р.30(31).05.1880, Ошмяны)

к/р: Леонард Волчаский (городской врач) и Эмилия Радванская (дворянка)

17/8 Ядвига (р.15(20).09.1881, Ошмяны, муж – Игнатий Хашковский (ошм. гор. судья))

к/р: Илья Высоцкий и Юлиана Волчаская (жена Казимира отст.полковника.)

18/8 Петр (р.6(7).07.1884, Ошмяны)

к/р: Адам-Петр Жебровский (надв.сов., бывш. бухгалтер ошм. казначейства) и Эмилия Гаврилкевич (жена Казимира)

*врач в Ошмянах (диплом получил в 1913), арестован в 1944, как социально-опасный элемент.

Возможно имел сына Адама (выпускник ошмянской гимназии, тоже был врачем).

19/8 Чеслава (р.~1887)

Помнік з магілы Ільі і Анэлі Высоцкіх

-- 1/х Иосиф (р.~1805, ум.12.05.1850, Ошмяны, жена – Марьяна Высоцкая)

-------------------------------------------------------------------

2/1 Яков (р.18(24).07.1832, Ошмяны)

к/р: Осип Пашкевич и Розалия Голенбевская

3/1 Викентий (р.4(13).02.1834, Ошмяны, брак 5.05.1859, Ошмяны, жена – Анна Данишевская р.1835. Родители жены – Франц Д. и Анеля Кубилович)

к/р: Томаш Лашинский и София Володкевич; Антон Андриевский и Катерина Данишевская

свид.: Томаш Волкановский, Антон Винцкевич, Михаил Ходорович, Андрей Андриевский

4/1 Виктория (р.1(8).11.1836, Ошмяны)

к/р: Матвей Стефанский и Дорота Адкачинова; Яков Томялойть и Схоластика Пашкевич

5/1 Каетана (р.2(13).08.1839, Ошмяны, ум.13.03.1841, Ошмяны)

к/р: Томаш Лашинский и Дорота Адкачинова; Яков Данишевский и Анеля Шиманская

6/1 Доминик (р.31.06(2.07).1842, Ошмяны)

к/р: Яков Буткевич и Анеля Шиманская; Антон Лашинский и Анна Анксова?

7/1 Казимир (р.7(8).03.1851, Ошмяны)

к/р: Томаш Локуциевский и Розалия Лашинская (жена Антона)

-------------------------------------------------------------------

8/3 Антон (р.23(23).02.1860, Ошмяны)

к/р: Илья Высоцкий и Антонина Ходорович; Андрей Андриевский и Розалия Андриевская

9/3 Иосиф (р.31.05(10.06).1862, Ошмяны, ум.20.07.1862, Ошмяны)

к/р: Илья Высоцкий и Констанция Андриевская

10/3 Ян (р.11(17).06.1863, Ошмяны)

к/р: Викентий Окушко и Анеля Высоцкая

11/3 Яков (р.1(7).05.1867, Ошмяны, ум.23.08.1930)

к/р: Георгий Мястовский и Антонина Савицкая (жена Юстина)

12/3 Барбара (р.4(7).12.1869, Ошмяны)

к/р: Адам Высоцкий и Марьяна Волк (жена Арсения); Иван Яцкевич и Паулина Мястовская

Міжваенная архітэктура Ашмянаў. Дадатак

На вуліцы Савецкай д. 64 ёсць незвычайны будынак, фасад якога зроблены з бутавага камення. Зараз тут знаходзіцца ашмянскі цэнтр гігіены і эпідэміялогіі.

Дакладную інфармацыю пра час будаўніцтва і пра першапачатковае назначэння гэтага будынка я нідзе не сустракаў. Але па асобным фактам, можна выказаць здагадку, што гэты будынак быў узведзены ў 1938 г. і знаходзілася тут страхавая кампанія PZUW (гэтая кампанія дзейнічая ў Польшчы і сёння).

З газеты Kurjer Wilńeski мы можам даведацца, што у студзені 1938 г. у Ашмянах было скончана будаўніцтва новага будынка страхавой кампаніі PZUW (Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych). 23 сакавіка ён быў уведзены ў эксплуатацыю. Будаўніцтва ажыццяўлялась, на той час, па сучаснай тэхналогіі і каштавала 70 тыс. злотых. 

Kurjer Wileński №10 11.01.1938

Kurjer Wileński №84 26.03.1938

У тэлефонных даведніках таго часу, можна знайсці месцазнаходжанне PZUW. У даведніку за 1939 г. адрас кампаніі быў ul. Piłsudskiego 47a Да ўвода ў эксплуатацыю новага будынка, PZUW знаходзіўся на ul. Święduska 10, что вядома з папярэдніх тэлефонных даведнікаў.

Да будаўніцтва PZUW участак па адрасе ul. Piłsudskiego 47a належыў Апалоніі Рыгораўне Чарнаруцкай.

Wileński Przegląd Prawniczy 1937 №1

Улічваючы, што паліцыя знаходзілася па адрасу ul. Piłsudskiego 55, то будынак цэнтра гігіены і эпідэміялогіі прыкладна і мог мець нумар 47а.

У газеце Kurjer Wileński адзначана, што будынак узведзены па сучасным тэхналогіям. І сапраўды, у той час пабудовы з бутавага каменя былі папулярнымі. Для прыклада можна ўзгадаць будынак пажарнай аховы, узведзены ў 1938 г. ў вёсцы Аславеняты (у той час знаходзілася на тэрыторыіі Ашмянскага павета).

Пажарнае дэпо ў Аславенятах, пераробленае ў касцёл (фотаздымак Сяргея Яраховіча, globustut.by)

Маёнтак Лэйлубка

Недалёка ад горада Ашмяны (менш чым кіламетр) знаходзіцца былы маёнтак Лэйлубка (іншая назва Стэцкоўшчына). Захаваўся нават сядзібны дом.

Сядзіба (фотаздымак з сайта sindom.by)

Размешчана Лэйлубка на аднайменнай рэчцы, якая з'яўляецца прытокам ракі Ашмянкі. Вёска Лэйлубка знаходзіцца на правым беразе рэчкі, а маёнтак - на левым. 

Тапонім "Лэйлубка" балцкага паходжання і цікава, што ў перакладзе з літоўскай мовы "Liel upe" - гэта "Вялікая рака".

Паводле Літоўскай мэтрыкі за 1690 г. і вопісу ашмянскага дэканата за 1784 г. Лэйлубка знаходзілася ў валоданні ашмянскіх ксяндзоў дамініканаў. У 1798 г. маёнтак належыў Трацэўскаму.

У кнізе "Список волостей и сельских обществ по мировым участкам Виленской губернии 1874 года" адзначана, што Лэйлубка належыла Крычынскаму. Крычынскія - татарскі шляхецкі род, на тэрыторыі Ашмянскага павета Крычынскія валодалі такімі маёнткамі, як Абадзішча, Каськовічы, Ластаі, Папялевічы, Равы і інш.

Інфармацыя аб уладальніках Лэйлубкі, якой падзяліўся Уладзімір Прыхач:
Адным з уладальнікаў Лэйлубкі быў Аляксандр Осіпавіч (сын Османа) Крычынскі. Нарадзіўся ён у 1823 г., быў афіцэрам уланаў расійскага войска, сябрам шляхецкай апекі, земскім суддзёй Ашмянскага павета, выбіраўся у ашмянскае гарадское самакіраванне. Тройчы быў жанаты, ад апошняй жонкі Гэлены з Базарэвічаў меў сына Аляксандра і дачку Гэлену. Па спадчыне маёнтак перайшоў спачатку яго сыну Аляксандру, а пасля яго смерці ў 1905 г. Лэйлубкай стала валодаць дачка Гэлена, якая выйшла замуж за намесніка пракурора Віленскага акруговага суда ў 1923-29 гг. Канстанціна Сулькевіча (1888-1940?). Канстанцін і Гэлена Гозман-Сулькевічы мелі дачку Ніну.

З кнігі Гашкевіча "Віленская губернія..." вядома, что станам на 1903 г., да маёнтка Лэйлубка (Крычынскага) належыла 150 дзесяцін зямлі і 21 жыхар (13 м., 8 ж.), да млына Лэйлубка (Крычынскага) - 20 дзесяцін і 8 жыхароў (4 м., 4 ж.).

Станам на 1931 г., у в. Лэйлубка (Łejłubka) было 12 хат і 63 жыхара, а ў маёнтку 4 хаты і 32 жыхара.