Даваенная архітэктура Ашмянаў (Частка IV)

Вул. Жупранская (Пілсудкага)

Сёння на месцы гэтых будынкаў знаходзіцца пляцоўка перад Універмагам:

Жоўты колер - будынкі з гэтага артыкула, чырвоны - з папярэдніх

Пры рэканструкцыі выкарыстоўваліся фотаздымкі з папярэдніх артыкулаў, а таксама ніжэй прыведезнныя здымкі:

Ашмяны пад час 1-й сусветнай вайны

Здымак 1916 г.

У будынку №13 пад час першай сусветнай вайны знаходзілася нямецкае афіцэрскае казіно:

Будынкак №13

Афіцэрскае казіно

Будынак №14

Будынак №15

Пры рэканструкцыі будынка №16 (тут у 1918 г. знаходзіўся Ашмянскі павятовы рэвалюцыйны камітэт) выкарыстоўваліся больш новыя здымкі:

з кнігі "Архітэктура Беларусі", 1993 г.

з кнігі "Збор помнікаў гісторыі і культуры. Гродз. вобл.", 1986 г.

Будынак №16

Усе 16 будынкаў з артыкулаў "Ашмяны да 1939 г.":

Карта храмаў Ашмянскага раёна

Царква Богаяўлення Гасподняга ў Ашмянах

Тэкст з кнігі "Памяць. Ашмянскі раён":

"Драўляная. Пабудавана ў 1840 г. на сродкі духоўныя. Месца знаходжання – былая вуліца Папярэчная (зараз Камсамольская). Перастала існаваць у канцы XIX ст. У 2-й палове XIX ст. настаяцелем царквы быў Данііл Пятроўскі."

Але калі верыць ніжэйпрыведзенай нямяцкай паштоўке, то царква існавала яшчэ як мінімум у часы 1-ай сусветнай вайны.

У сярэдзіне 1920-х гадоў на месцы царквы быў пабудаваны дом для старасты.

Фотаздымак з radzima.net

Паштоўка часоў 1-ай сусветнай вайны. У цэнтральнай частцы бачны вежа і купал царквы

З 1840 па 1883 царква была прыхадской, з пабудовай Васкрэсенскай царквы пераведзена ў статус прыпісных.

Месца знаходжання царквы дакладна вядома:

Царква знаходзіцца пад нумарам 1

Будынак які знаходзіцца на месцы царквы

Аўтар праекта храма: архітэктар Пётр Пятровіч Вісконці (або Вісконці 2-гі).

Праект храма 1833 г (Слюнькова И.Н. Храмы и монастыри Беларуси XIX века в составе Российской империи. Пересоздание наследия. – М.: Прогресс-Традиция, 2009):

План царквы:

3D мадэль царквы:

Дарэчы, настаяцель царквы Данііл Сцяпанавіч Пятроўскі (17.12.1822 - 29.12.1892) з'яўляўся ініцыятарам будаўніцтва Спаса-Васкресенскай царквы ў Ашмянах. Прызначаны святаром у Ашмяны ў 1851 г., у 1873 г. узведзены ў сан пратаірэя. Яго ўнук - знакаміты святар Понцій Рупышаў. Пахаваны Д.Пятроўскі на праваслаўных могілках Ашмян.

Магіла Данііла Пятроўскага і яго жонкі

Да Пятроўскага святаром Богаяўленскай царквы з 1840 па 1851 быў пратаірэй Андрэй Сафоніевіч Чэрвякоўскі (1805-76).